Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!

D.A.G. FABRIK BROMBERG

OBOZY  PRACY
Film dokumentalny

Jarosław Butkiewicz

okladka

D.A.G. - Fabrik Bromberg to produkująca materiały wybuchowe filia niemieckiego koncernu Dynamit Nobel z centralą w Troisdorfie koło Köln.
Budowana w latach 1939-45 w południowo-wschodniej części
Bydgoszczy na skraju gęsto zalesionej Puszczy Bydgoskiej.
Przy budowie, a później przy produkcji zatrudniano tysiące
pracowników przymusowych z całej Europy, jeńców oraz więźniów
którzy byli nadzorowani przez niemiecką kadrę techniczną.
Zakład był podzielony południkowo przez magistralę węglową
tzw. kolej francuską. Istniały dwie części zakładów:

1. Zachodni, D.A.G. I - Kaltwasser, gdzie produkowano:

- nitrocelulozę, NC-Betrieb
- proch nitroglicerynowy, POL-Betrieb
- nitroglicerynę, NGL-Betrieb

2. Wschodni, D.A.G. II - Brahnau, gdzie produkowano:

- nitrozwiązki, TRI-Betrieb
- kruszące materiały wybuchowe, DI-B-Betrieb
- elaborowano amunicję, Füllstelle


Dla tak ogromnej inwestycji, jaką była budowa zakładów zbrojeniowych koncernu D.A.G w Bydgoszczy potrzebna była siła robocza. Dlatego też przy głównych bramach wjazdowych na zakład powstały obozy pracy, w których zakwaterowani byli pracownicy skierowani przez bydgoski Urząd Pracy (arbeitsamt), jeńcy wojenni, więźniowie oraz pracownicy przymusowi z całej Europy.

Baraki były drewniane z dachem dwuspadowym. Przez środek baraku przechodził korytarz a po bokach były izby mieszkalne. W jednej izbie mieszkało od 8 do 10 osób, które spały na łóżkach piętrowych, w każdej izbie był piecyk opalany węglem, stół i taborety. Umywalnia i toalety były w osobnych barakach. Kuchnie, w których gotowano posiłki były to niewielkie budynki murowane. W jednym baraku zamieszkiwało ok. 100 osób a w barakach więziennych liczba ta była podwojona. Bezpośrednio przy obozie znajdowały się schrony przeciwlotnicze. Jeden schron mógł pomieścić od 300 do 500 osób. Po wejściu do schronu zajmowało się miejsce siedzące na ławeczkach ustawionych na stałe wzdłuż ścian. Po zakończeniu wojny rozebrano baraki drewniane i postawiono na ich fundamentach murowane, Część baraków stoi do dziś dnia i jest wykorzystywana przez firmy oraz zamieszkiwana jest przez osoby prywatne.

Film jest dokumentem w którym pokazano to co pozostało po obozach gdzie zamieszkiwali pracownicy przymusowi, jeńcy oraz więźniowie zatrudnieni przy budowie a później produkcji w D.A.G Fabrik Bromberg. W filmie przedstawiono archiwalne dokumenty oraz zdjęcia. Szczególną uwagę zwraca relacja Pani Gertrudy która jako czternastolatka pracowała na kuchni w jednym z obozów. Jej opowieść przeplatana jest archiwalnymi zdjęciami oraz fabularyzowanymi scenkami.


mapa           plot           wartownik


Nakład – 500 szt. 
Format - DVD

Czas - 40 min.
Cena – 15 zł + przesyłka


!!! UWAGA!!!

Sprzedaż filmu została zakończona. Materiał był kręcony w 2009 roku wydany na początku 2010 roku. W tym czasie zdobyłem dokumenty, które ukazują m.in. inne rozmieszczenie baraków niż podane jest w materiale filmowym. Dokumenty są w trakcie opracowania i wkrótce ukaże się książka na temat obozów pracy przy D.A.G. Fabrik Bromberg.




Zapraszam na piesze wędrówki „Śladem obozów pracy przy D.A.G. Fabrik Bromberg”.
Trasa obejmuje miejsca gdzie były zlokalizowane obozy dla pracowników zatrudnionych w D.A.G.

Więcej informacji znajduje się na forum Stowarzyszenia BUNKIER w dziale „Imprezy i Wydarzenia”.

www.bsmz.org




Żeton, marka narzędziowa
!!! UWAGA !!!

Do nabycia również kopia żetonu(marki narzędziowej) używanej w warsztatach obozowych
zakładów zbrojeniowych D.A.G. Fabrik Bromberg - Bydgoszcz w latach 1939-45.

Zeton wizytowka


Kupujący otrzyma dwustronnie wydrukowany bilecik o wymiarach 75 x 55 mm z informacjami o zakładzie i żetonie.
Do bileciku dołączony jest żeton z dwubarwnego tworzywa o średnicy 45 mm i grubości 1,6 mm.
Kopia, tak jak w oryginale grawerowana jest ręcznie.

Cena żetonu - 5 zł

Zamówienia:
fabrikbromberg@wp.pl